4 - 1 . ملاك علّى و حكمى براى شناخت ديدگاه‌هاى مختلف ، رسيدن به تبيين روشنى از نصوص و متون مزبور و همچنين آشنايى با جنبه‌ها و ابعاد گوناگون مباحثى كه پيرامون مسأله ربا وجود دارند ، پيش از هر چيز ناگزير بايد اشاره‌اى گذرا به تبيين معنا و مفهوم واژه‌ى هدف و ملاك و روش فهم ملاكات كرد . منظور از هدف ، همان علت حكم و به بيان ديگر عبارت از علت غايى وجود حكم است كه به لحاظ ذهنى پيش از قانون ( حكم ) و به لحاظ عملى ، پس از اجراى قانون محقق مىشود . آن‌چه در كتاب‌هاى اصول ، پيرامون چگونگى « علت » بدان تأكيد مىشود « منصوص » بودن آن است ، بدين گونه عنوان مىشود كه : شناخت و فهم ما از علت بستگى به منصوص بودن آن دارد ؛ اما بايد اذعان داشت كه فهم علت تنها وابسته به منصوص بودن آن نيست ؛ چرا كه توسط « ظاهر » نيز مىتوان همچون « نص » به وجود علت پى برد ؛ البته ويژگى علت منصوص ، بر خلاف « ظاهر » صريح و روشن بودن آن است ؛ به عنوان مثال چنان‌چه با تأكيد گفته شود : اكرم كل عالم اجمعين اين همان « نص » است ؛ زيرا تصريح به عموميت حكم شده